تخمین گستره تحت تاثیر نشت احتمالی یک ماده شیمیایی یکی از عوامل موثر طرحریزی و اجرای یک برنامه کارای مقابله با شرایط اضطراری و محافظت از جمعیت و محیط زیست است [۱] و موارد بیان شده در اینجا، هم در زمان تدوین برنامه مقابله با حوادث کلر و هم در زمان بروز حادثه به افراد و سازمانهای مسئول کمک میکند. به همین دلیل سعی شده با معرفی انواع نشتها، گستره تحت تاثیر نشت در چند سناریوی احتمالی نیز بیان شوند. البته به دلیل تعدد عوامل اثرگذار بر حرکت و گسترش ابر کلر، ابعاد یا جهتهای اعلام شده، مثلا برای تخلیه جمعیت، و گسترههای معرفی شده برای سناریوها و غلظتهای مثال به طور کل تخمینی بوده و قطعی نیستند. حتی ممکن است، مطابق با شکل، جهت و ابعاد تحت تاثیر عواملی نظیر تغییر جهت باد تغییر نمایند. همچنین محدوده اثر و مخاطرات آن به تراکم و نوع مراکز جمعیتی اطراف محل نیز بستگی دارد. به این ترتیب ارزیابی توده در حال حرکت به لحاظ جهت، بزرگی و ارتفاع ابر کلر باید تا بیخطر شدن ابر کلر و پایان کامل حادثه ادامه پیدا کند تا در صورت تغییر در ارزیابی اولیه، مثلا به دلیل تغییر جهت باد یا تغییر سرعت نشت، دستور تخلیه مجدد صادر شود.
به عنوان یک سری داده سرانگشتی برای استفاده در زمان حادثه نشت کلر میتوان از فواصل اعلام شده در آخرین ویرایش مدرک Emergency Response Guidebook [2] استفاده کرد. حداقل فواصلی که باید به هنگام حوادث منجر به نشت کلر اقدامات حفاظتی برای جمعیت اطراف آغاز شوند بر اساس اطلاعات مندرج در این کتاب تعیین میشوند. البته به هنگام استفاده از جداول دادههای این کتاب باید به موارد زیر توجه داشت.
در کتاب دو محدوده حفاظتی به شرح زیر تعریف شدهاند. (۱) محدوده یا فاصله ایزوله اولیه (Initial Isolation Distance) و (۲) محدوده دوم که از بعد از محدوده اول و در جهت باد آغاز میشود محدوده یا فاصله فعالیت حفاظت شده (Protective Action Distances) است.
فاصله ایزوله اولیه یک محدوده دایرهای اطراف محل حادثه است که مردم باید از آن [در همه جهتها و بدون در نظر گرفتن جهت باد] تخلیه شوند.
پس از اینکه محدوده ایزوله اولیه تخلیه شد، باید تصمیم گرفت که چطور در خصوص مردم حاضر در فاصله فعالیت حفاظت شده اقدام کرد. اقدامات محافظتی در این ناحیه ممکن است شامل تخلیه کامل یا محافظت در محل (Sheltered-In-Place) باشد. این تصمیم به عهده فرمانده عملیات است که باید بر اساس شرایط حادثه، شرایط محل و جمعیت تحت تاثیر اتخاذ و اجرا شود. آنچه مسلم است این است که هر حادثهای شرایط خاص خود را داشته و تصمیم برای تخلیه جمعیت حاضر در محدوده فعالیت حفاظت شده یا حفاظت از آنها در محل باید با توجه به شرایط حادثه و محل آن اتخاذ شود.
تفاوت شکل ابر کلر در دو نشت با شرایط مشابه و سرعت باد و مدت زمان ارزیابی برابر در جهت باد ثابت (سمت راست) با جهت باد متغیر (سمت چپ)
- The Chlorine Institute. Available from: www.chlorineinstitute.org.
Emergency Response Guidebook (ERG2020). 2020: U.S. Department of Transportation, Pipeline and Hazardous Materials Safety Administration.