تاریخچه کشف کلر
داستان [کشف و بهکارگیری] کلر یکی از جذابترین و مهمترین بخشهای کل [تاریخ] شیمی است [۱]. به نظر میرسد تاریخ کلر از قرنهای هشتم و نهم میلادی و در جهان اسلام آغاز شده چرا که احتمالا جابر بن حیان کلر را میشناخته است [۲]. او از ترکیبات کلردار برای تهیه محلول پایداری از طلا در آب استفاده کرده است [۳, ۴]. اما اولین مشاهده کلر به عنوان مادهای مستقل توسط کارل ویلهلم شیل (Karl Wilhelm Scheele) گزارش شد [۲]. این شیمیدان و داروساز سویدی در سال ۱۷۷۴ با گرم کردن منگنز دیاکسید در حضور هیدروکلریک اسید (HCl) به گاز کلر دست یافت [۱, ۲]. هدف وی از این آزمایشها بررسی خواص برونستن (Brunsten یا اکسید سیاه منگنز) بود که طی آن و به صورت تصادفی کلر را کشف کرد. در واقع وی نمیدانست ماده جدیدی که کشف کرده یک عنصر مستقل است [۱]. در ادامه شیمیدانهای دیگر کار شیل و پژوهش روی کلر را پی گرفتند و در نهایت هامفری دیوی (Humphry Davy) در سال ۱۸۱۰ اعلام کرد که ماده کشف شده توسط شیل یک عنصر مستقل است [۱، ۲]. وی این عنصر را، بر پایه واژه یونانی کلروس (Chloros)، که به معانی مختلفی نظیر سبز، سبز مایل به زرد و زرد مایل به سبز ترجمه شده بود، کلر (Chlorine) نامید [۲].
۱. The early history of chlorine : papers. ۱۹۰۵, Alembic Club: Edinburgh.
۲. Corporation, B.V., White’s Handbook of Chlorination and Alternative Disinfectants. ۲۰۱۰: Wiley.
۳. Jābir ibn, H.a.n. and R. Russell, The works of Geber : the most famous Arabian prince and philosopher. ۱۶۷۸, London: Printed for N.E. by Thomas James Mathematical Printer to the King’s most Excellent Majesty, at the Sign of the Printing-press in Mincing-lane ;.
۴. Williams, A., The Sword and the Crucible: A History of the Metallurgy of European Swords up to the ۱۶th Century. ۲۰۱۲: Brill.
